Zasady prowadzenia działalności akwizycyjnej

• Ogólne informacje o akwizycji na rzecz funduszy emerytalnych
• Kto może uzyskać wpis w rejestrze
• Jak uzyskać wpis w rejestrze
• Informacje dla akwizytorów, którzy posiadają wpis w rejestrze
• Informacje dla funduszy emerytalnych zgłaszających akwizytorów do rejestru
• Najczęściej zadawane pytania

Ogólne informacje o akwizycji na rzecz funduszy emerytalnych

Działalność akwizycyjna to wszelka działalność zarobkowa mająca na celu skłonienie kogokolwiek, aby przystąpił do otwartego funduszu lub pozostawał członkiem tego funduszu. W ustawowej definicji wskazano przykładowe czynności należące do tej grupy: zawieranie umów w imieniu otwartego funduszu, na podstawie których następuje uzyskanie członkostwa w tym funduszu oraz pośredniczenie przy zawieraniu takich umów

Nie jest działalnością akwizycyjną wykonywanie czynności związanych z przygotowaniem i emisją reklam przez podmiot, który robi to w ramach swojego przedmiotu działalności gospodarczej na zlecenie podmiotów prowadzących działalność akwizycyjną. Ustawodawca usunął w ten sposób wątpliwości, czy podmioty takie jak agencje reklamowe lub stacje radiowe, które w szerokim rozumieniu zachęcają do przystąpienia do funduszu są podmiotami podlegającymi regulacjom dotyczącym akwizycji. Istotny jest warunek, by podmioty takie robiły to ramach swojej działalności gospodarczej.

Akwizytor to nie agent ubezpieczeniowy

Częstym błędem jest mylenie pojęć agent ubezpieczeniowy i akwizytor, dlatego należy zwrócić uwagę na różnice pomiędzy tymi terminami. Agent ubezpieczeniowy, jak wskazuje przymiotnik "ubezpieczeniowy" związany jest ze sferą ubezpieczeń, natomiast akwizytor wykonuje czynności na rzecz funduszu emerytalnego. Wykonywanie obu zawodów jest uregulowane w różnych aktach prawnych (dla agentów jest to ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1154), a dla akwizytorów ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1651)). Ponadto akwizytorzy i agenci wpisywani są do odrębnych rejestrów.
Ważne jest, że uzyskanie wpisu w rejestrze akwizytorów nie uprawnia do wykonywania czynności agenta ubezpieczeniowego i odwrotnie.

W pewnym zakresie działalność akwizycyjna może krzyżować się z działalnością agencyjną. Agent ubezpieczeniowy może zawrzeć umowę z funduszem emerytalnym na prowadzenie działalności akwizycyjnej. Nie zmienia to jednak faktu, iż konieczne jest wpisanie do odrębnego rejestru wszystkich osób, które będą wykonywać czynności akwizycyjne.

Akwizytor nie jest doradcą emerytalnym

Zdarzają się osoby, które wykonując czynności akwizycyjne tytułują się "doradcą emerytalnym". Należy stanowczo stwierdzić, iż jest to nadużycie. Trudno mówić o doradztwie, skoro akwizytor może wykonywać czynności na rzecz jednego funduszu emerytalnego. Taki "doradca" z oczywistych względów "doradzi" przystąpienie do funduszu, który aktualnie reprezentuje i od którego pobiera wynagrodzenie.

Porównując akwizycję z pośrednictwem ubezpieczeniowym można uznać, że w zakresie akwizycji na rzecz funduszy emerytalnych nie ma odpowiednika brokera ubezpieczeniowego, który byłby uprawniony do tytułowania się terminem "doradca", ponieważ działa w interesie klienta i wybiera najkorzystniejszą ofertę. Wśród akwizytorów nie ma osób, które mogłyby, nie łamiąc przepisów prawa, zaoferować wybór funduszu emerytalnego. Obowiązuje bowiem zasada: jeden akwizytor-jeden fundusz (art. 93 ust. 6 ustawy). Jeśli ktoś chce poznać ofertę wielu funduszy musi, niestety, spotkać się z wieloma akwizytorami, przy czym powinien mieć świadomość, że określony akwizytor zachęca do przystąpienia do określonego funduszu emerytalnego. Z tego powodu podawanie się za osobę doradzającą wybór funduszu, a zatem w pewien sposób neutralną wobec tego wyboru, jest nieuczciwe.

Podmiot prowadzący działalność akwizycyjną

Fundusz emerytalny nie musi prowadzić akwizycji samodzielnie zatrudniając akwizytorów. Może zlecić jej prowadzenie innym podmiotom. Przepisy prawa nie pozostawiają jednak pełnej dowolności w doborze takich podmiotów.

Mogą to być jedynie:

1) banki krajowe,
2) zakłady ubezpieczeń,
3) domy maklerskie w rozumieniu przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi,
4) agenci ubezpieczeniowi,
5) podmioty prowadzące działalność brokerską,
6) państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej "Poczta Polska".

Akwizytorem funduszu emerytalnego może zostać osoba, która:

• ma pełną zdolność do czynności prawnych,
• posiada średnie wykształcenie,
• daje rękojmię należytego wykonywania czynności akwizycyjnych,
• nie była skazana za umyślne przestępstwo:
        - przeciwko mieniu,
        - wiarygodności dokumentów,
        - życiu i zdrowiu,
        - wymiarowi sprawiedliwości,
        - ochronie informacji,
        - obrotowi gospodarczemu,
        - obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
        - przestępstwo skarbowe,
        - przestępstwo, o którym mowa w rozdziale 22 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (czyli przestępstwa związane z działalnością funduszy emerytalnych, w tym także akwizycyjną).

Jak uzyskać wpis w rejestrze

Zgłoszenie do rejestru akwizytorów składa fundusz emerytalny. Nie przewiduje się możliwości składania wniosku bezpośrednio przez akwizytora funduszu. Stąd każdy akwizytor, który zamierza uzyskać wpis w rejestrze powinien zgłosić się do funduszu emerytalnego, z którym zamierza współpracować i za jego pośrednictwem składać dokumenty potrzebne do uzyskania wpisu. Fundusze emerytalne otrzymały materiały informacyjne i komplet formularzy ułatwiających składanie wniosków, które na określonych przez siebie zasadach rozprowadzają w swoich sieciach akwizycji.

Ogólnie należy stwierdzić, iż do uzyskania wpisu potrzebne będzie wypełnienie formularza z danymi oraz zgromadzenie następujących dokumentów:

• zapytania do Krajowego Rejestru Karnego zawierającego informacje potrzebne do stwierdzenia, czy akwizytor nie był skazany za określone przestępstwa (por. pkt 3),
• kopię świadectwa ukończenia szkoły średniej.

Dokument potwierdzający niekaralność można uzyskać w punktach wymienionych w wykazie.

W myśl przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225 poz. 1635) w związku z częścią I pkt 32 załącznika do w/w ustawy, opłata skarbowa od wpisu wynosi 106 zł.
Zapłaty opłaty skarbowej dokonuje się gotówką w kasie organu podatkowego lub bezgotówkowo na rachunek tego organu. W przypadku Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego właściwym organem podatkowym jest Prezydent miasta stołecznego Warszawy.
Pieniądze należy wpłacać na konto:
Dzielnica Śródmieście m. st. Warszawy, 
nr rachunku: 60 1030 1508 0000 0005 5001 0038
Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na wnioskodawcy, to jest na otwartym funduszu emerytalnym.

Zgłoszenia do rejestru rozpatrywane są przez Komisję Nadzoru Finansowego. W ramach rozpatrzenia wniosku sprawdzane jest wypełnienie warunków potrzebnych do wpisu, a następnie dokonywany jest wpis do rejestru lub wydawana jest odmowa wpisu. Wpis do rejestru jest potwierdzony na piśmie poprzez wydanie zaświadczenia o wpisie. Zaświadczenie to przekazywane jest funduszowi, który złożył wniosek. Każdy akwizytor otrzymuje numer wpisu wg następującego wzoru:

OFE123/AA1234/123456 bądź OFE123/OFE123/123456
Numer ten warto zapisać, ponieważ jest on potrzebny w przypadku zmian wpisu w rejestrze.

Odmowa przyjmuje bardziej sformalizowaną postać decyzji administracyjnej, co daje możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wnioski o wpis do rejestru są rozpatrywane w maksymalnym terminie 1 miesiąca. W praktyce wnioski te załatwiane są w terminach znacznie krótszych pod warunkiem, że są kompletne i nie zachodzi konieczność wysłania dodatkowych wezwań o uzupełnienie złożonych dokumentów.

Informacje dla akwizytorów, którzy posiadają wpis w rejestrze

Zmiana danych objętych wpisem

W przypadku zmian danych objętych wpisem akwizytor powinien zgłosić się do funduszu emerytalnego. Fundusz ten ma obowiązek dokonania stosownego zgłoszenia do organu nadzoru. Na podstawie takiego wniosku organ nadzoru dokonuje zmian w rejestrze oraz przygotowuje dokument potwierdzający aktualny wpis. Zmiany danych takich jak nazwisko, imię czy adres są dokonywane bez konieczności dokonywania opłaty skarbowej.

Patrz: art. 94 ust. 12 ustawy

Zmiany wynikające z rozpoczęcia wykonywania czynności akwizycyjnych na rzecz innego funduszu lub/albo innego podmiotu.

Podobnie jak wszystkie zgłoszenia do rejestru, także i ten rodzaj zgłoszeń dokonywany jest przez fundusz. Dlatego akwizytor powinien zgłosić się do funduszu emerytalnego, który składa odpowiednie wnioski. Po rozpatrzeniu wniosków dokonywane są odpowiednie modyfikacje w rejestrze, a następnie wydawany jest funduszowi dokument potwierdzający aktualny wpis w rejestrze.

W myśl przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635) w związku z częścią I pkt 33 załącznika do w/w ustawy, opłata skarbowa od zmiany wpisu polegającej na rozpoczęciu wykonywania czynności akwizycyjnych na rzecz innego funduszu, bądź na rozpoczęciu wykonywania czynności akwizycyjnych na rzecz innego podmiotu, wynosi 53 zł.
Zapłaty opłaty skarbowej dokonuje się gotówką w kasie organu podatkowego lub bezgotówkowo na rachunek tego organu. W przypadku Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego właściwym organem podatkowym jest Prezydent miasta stołecznego Warszawy.
Pieniądze należy wpłacać na konto:
Dzielnica Śródmieście m. st. Warszawy,
Bank Pekao S.A. 45 1240 1066 1111 0010 0317 1881
Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na wnioskodawcy, to jest na otwartym funduszu emerytalnym.

Należy też pamiętać, że rozpocząć wykonywanie czynności akwizycyjnych na rzecz innego funduszu emerytalnego można po zakończeniu współpracy z poprzednim funduszem emerytalnym. Jest to konsekwencją zasady wykonywania czynności akwizycyjnych na rzecz jednego funduszu emerytalnego. O zakończeniu współpracy z poprzednim funduszem emerytalnym świadczy zgłoszenie faktu zaprzestania wykonywania czynności akwizycyjnych przez poprzedni fundusz. Brak adnotacji w rejestrze o takim zgłoszeniu spowoduje odmowę zmiany wpisu.

Ponadto rozpoczęcie wykonywania czynności akwizycyjnych na rzecz nowego funduszu ograniczone jest 6 miesięczną karencją, chyba że umowa o współpracy została rozwiązana z inicjatywy funduszu.

Patrz:

• art. 93 ust. 6 i 6a ustawy
• art. 94 ust 9 i 10 ustawy
• art. 94 ust 12 ustawy
• Załącznik do ustawy o opłacie skarbowej cz. II. pkt 22a

Zaprzestanie wykonywania czynności akwizycyjnych

Zaprzestanie wykonywania czynności przez akwizytora wiąże się z rozwiązaniem lub wygaśnięciem umowy łączącej go z funduszem, bądź podmiotem prowadzącym działalność akwizycyjną. O zaprzestaniu wykonywania takich czynności fundusz jest zobowiązany powiadomić organ nadzoru z podaniem daty zaprzestania oraz wskazaniem czy umowa została rozwiązana z inicjatywy funduszu/podmiotu.

Ten ostatni element zgłoszenia jest istotny z powodu ograniczeń, jakie obowiązują przy zmianie przez akwizytora funduszu emerytalnego. Otóż, jeśli zaprzestanie współpracy z poprzednim funduszem wynikło z wygaśnięcia umowy bądź z jej rozwiązania z inicjatywy akwizytora, nie będzie on mógł podjąć współpracy z nowym funduszem przez okres 6 miesięcy. Przedmiotowe ograniczenie nie dotyczy jedynie przypadków, gdy rozwiązanie umowy nastąpiło z inicjatywy funduszu/podmiotu.

Patrz: art. 94 ust. 8 ustawy

Niniejsze informacje są przeznaczone dla osób, które w funduszach emerytalnych zajmują się dokonywaniem wszelkich zgłoszeń związanych z rejestracją akwizytorów. Poniżej umieszczono przycisk/skrót, umożliwiający pobranie materiałów, które zostały rozesłane do wszystkich funduszy emerytalnych. Zawierają one szereg szczegółowych informacji oraz formularzy przygotowanych z myślą o osobach, które przygotowują duże partie zgłoszeń do rejestru w imieniu funduszy.

Materiały informacyjne dot. akwizycji po zmianach

Najczęściej zadawane pytania

Czy osoba, która pomaga w biurze w pracy akwizytora powinna uzyskać wpis w rejestrze?

Odpowiedź na to pytanie zależy od rodzaju zadań, jakie taka osoba realizuje. Jeśli są to czynności polegające na pakowaniu korespondencji, prowadzeniu terminarza spotkań akwizytorów, itp to z pewnością osoba taka nie wykonuje czynności akwizycyjne, a zatem nie musi być wpisana do rejestru. Natomiast jeśli kontaktuje się z obecnymi lub potencjalnymi klientami funduszu (obojętnie w jakiej formie: telefonicznie, pocztą elektroniczną, osobiście), gdzie pośrednim lub bezpośrednim celem kontaktu jest skłonienie danej osoby do przystąpienia lub pozostawania w funduszu to są to czynności akwizycyjne. W konsekwencji osoba taka powinna mieć wpis w rejestrze.

Czy aby uzyskać wpis potrzebna jest matura?

Wbrew obiegowej opinii ukończenie każdej szkoły średniej spełnia warunek posiadania średniego wykształcenia, nie jest konieczny pozytywny wynik z egzaminu dojrzałości. Egzamin dojrzałości mieści się oczywiście w tej definicji.

Czy osoba skazana za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu może być wpisana do rejestru?

Skazanie za popełnienie przestępstw określonych rodzajów stanowi przeszkodę do uzyskania statusu akwizytora funduszu emerytalnego.
Są to umyślne przestępstwa:
- przeciwko mieniu,
- wiarygodności dokumentów,
- życiu i zdrowiu,
- wymiarowi sprawiedliwości,
- ochronie informacji,
- obrotowi gospodarczemu,
- obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
- przestępstwo skarbowe,
- przestępstwo, o którym mowa w rozdziale 22 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (czyli przestępstwa związane z działalnością funduszy emerytalnych, w tym także akwizycyjną).
Jaki czas ma fundusz emerytalny na wyrejestrowanie akwizytora?

Pod obiegowym terminem "wyrejestrowanie" należy rozumieć zgłoszenie zaprzestania wykonywania czynności akwizycyjnych przez akwizytora. Fundusz emerytalny obowiązany jest zgłosić ten fakt w terminie 14 dni od dnia rozwiązania, bądź wygaśnięcia umowy albo od dnia powzięcia wiadomości o wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy. O zgłoszeniu powyższym fundusz informuje niezwłocznie akwizytora.

Czy w związku z wejściem w życie zmian w zakresie akwizycji akwizytorzy dotychczas wpisani muszą rejestrować się na nowo, a ich poprzednie uprawnienia tracą ważność?

Nie, zmiany w ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych nie zawierają regulacji przewidujących wygaśnięcia dotychczasowych wpisów i konieczności dokonywania ponownych zgłoszeń.

Informacje dla funduszy emerytalnych zgłaszających akwizytorów do rejestru

Kto może uzyskać wpis w rejestrze